Làm đầy "Khoang tình yêu"
TTO - “Yêu” là một phạm trù tình cảm có ý nghĩa quan trọng và phức tạp nhất đối với con người. Theo các nhà tâm lý học, nhu cầu được yêu chính là nhu cầu tình cảm cơ bản nhất của con người.
Với tình yêu, chúng ta có thể trèo đèo lội suối, vượt qua những gian khó tưởng chừng không gì có thể khắc phục.
Trong cuộc sống, từ “yêu” được sử dụng theo hàng trăm cách khác nhau. Yêu đất nước, yêu mẹ cha, yêu anh em; yêu công việc, yêu muông thú, yêu cây cảnh… Không những thế, chúng ta còn dùng từ “yêu” để lý giải rất nhiều hành vi của mình. Chẳng hạn, nhiều bậc cha mẹ cho rằng chiều theo sở thích của con chính là biểu hiện của tình yêu, nhưng ngược lại, nhiều người lại cho việc làm ấy là việc làm hư con cái. Thế thì hành vi yêu thương là gì?
Cuốn sách này được viết ra không nhằm cắt nghĩa sự phức tạp của từ “yêu” mà là để tập trung làm rõ vai trò thiết yếu của tình yêu đối với đời sống tình cảm của con người. Các chuyên gia tâm lý về trẻ em khẳng định rằng để đời sống tình cảm của một đứa trẻ phát triển ổn định, cần đáp ứng tốt những nhu cầu tình cảm cơ bản nhất của bé.
Trong số những nhu cầu tình cảm đó, không có nhu cầu nào quan trọng bằng nhu cầu được yêu thương và được mọi người trân trọng. Khi lớn lên trong tình thương, đứa trẻ sẽ trở thành một công dân có trách nhiệm; ngược lại, đứa trẻ ấy sẽ bị khiếm khuyết trong đời sống tình cảm và giao tiếp xã hội nếu nó phải sống trong sự ghẻ lạnh, thiếu thốn tình thương.
Ngay từ lần đầu tiên được nghe bài giảng của giáo sư Ross Campbell, một chuyên gia tâm thần học chuyên điều trị cho trẻ em và thanh thiếu niên, tôi đã rất thích cách ví von của bà rằng: “Trong mỗi đứa trẻ luôn có một “khoang tình yêu” cần được đong đầy. Khi một đứa trẻ thật sự cảm thấy được yêu thương, nó sẽ phát triển bình thường. Ngược lại, khi “khoang tình yêu” bị rỗng, đứa trẻ ấy sẽ có những hành vi sai lệch. Phần lớn những hành vi sai lệch của trẻ đều là do chúng cảm thấy sự trống rỗng trong “khoang tình yêu” của mình”.
Lời nói của bà làm tôi nhớ đến hàng trăm bậc phụ huynh từng than phiền với tôi về những hành vi kỳ quặc của con họ. Tôi chưa từng hình dung xem cái “khoang tình yêu” trong mỗi đứa trẻ ấy ra sao, nhưng tôi biết rất rõ một điều rằng những hành vi sai lệch của trẻ chính là một hình thức tự tìm kiếm tình yêu thương mà chúng thiếu thốn nhưng lại không được chỉ dẫn đúng đắn.
Tôi còn nhớ trường hợp của cô bé Ashley, mới mười ba tuổi cô bé đã bị mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục. Bố mẹ của Ashley hụt hẫng và tức giận. Thậm chí, họ còn đổ lỗi cho việc dạy dỗ của nhà trường. “Tại sao nó lại làm như thế kia chứ?” – họ không ngừng thắc mắc.
Khi trò chuyện với tôi, Ashley đã kể về cuộc ly hôn của bố mẹ khi em lên sáu. Cô bé nói: “Cháu nghĩ bố cháu bỏ đi vì ông ấy không yêu cháu. Khi cháu lên mười thì mẹ cháu tái hôn. Lúc đó, cháu cảm thấy mẹ đã có một người yêu thương mẹ, trong khi cháu chẳng có ai yêu thương cả. Cháu khát khao được yêu thương. Cháu đã gặp anh ấy trong trường. Anh ấy lớn hơn cháu vài tuổi và thích cháu. Cháu không thể nào tin được điều đó. Anh ấy rất tử tế với cháu, chẳng mấy chốc cháu cảm thấy anh ấy yêu mình thực sự. Cháu không muốn quan hệ với anh ấy, nhưng cháu muốn được yêu thương”.
Có thể nói, “khoang tình yêu” của Ashley đã bị rỗng trong nhiều năm. Mẹ và bố dượng chỉ chăm sóc cô bé về thể chất mà quên mất đời sống tâm hồn của em. Dĩ nhiên họ yêu quý Ashley và nghĩ rằng cô bé cảm nhận được tình thương đó. Mãi cho đến lúc này, họ mới chợt nhận ra rằng họ không hề sử dụng đúng thứ ngôn ngữ tình yêu mà Ashley có thể hiểu.
GARY CHAPMAN
|